Türkiye’yi yasa boğan Bolu Kartalkaya’daki Grand Kartal Otel’de yaşanan yangın faciasında ihmaller bir bir ortaya çıkıyor. On beş yılı aşkın süredir İş Güvenliği Uzmanı olarak görev yapan Kıvanç Çelebi, facianın detaylarını değerlendirdi.

İşte, iş güvenliği uzmanından korkunç detaylar!

Yaklaşık 15 yıldır iş güvenliği uzmanı olarak çalışan ve birçok farklı otele danışmanlık yapmış biri olarak gözlemlerimi paylaşayım…

Otelin hem içi hem de dışı ahşap kaplamalarla dolu. Üstelik tesis kent merkezine 40km uzaklıkta. Böyle bir yapının tasarımının yangın güvenliği açısından son derece hassas yapılması gerekir.

Yangının gece 03.20 civarında restoran katında başladığı tahmin ediliyor. Otel restoranlarının mutfaklarında özellikle wok tava kullanılarak yüksek ateşte pişirilen fajita vb. et yemekleri açık alev çıkarırlar. Bu açık alev de ocak duman dedektörüne yakınsa dedektörü çalıştırır. Pek çok işletme bu yüzden mutfaktaki duman dedektörlerini iptal eder. (Yasal olarak yangınla ilgili hiçbir ekipmanı iptal edemez, yerini değiştiremez, keyfinize göre oynayamazsınız.)

Tabi bu show kitchen denilen misafirlerin yemeğin pişirilmesini izleyebildiği (Dolayısıyla şeflerin daha çok alevli gösteri yaptığı) mutfaklar için de geçerli. İşletmeler ikide bir alarm ötüyor diyerek bu dedektörleri genellikle iptal ederler.

Yine bu işletmelerin mutfaklarında bulunan sanayi tipi davlumbazlara otomatik söndürme sistemi kurulması ve yıllık olarak bakımının yapılması gerekir. Otomatik söndürme sistemi davlumbaz içerisinde bir alev olması halinde kendiliğinden devreye girip yangını söndürür. Ancak böyle bir sistem kurulmadıysa veya aktif değilse/çalışmıyorsa ve davlumbazın temizliği düzenli olarak yapılmıyorsa tehlike büyümeye başlar.

Davlumbazların içinde ciddi miktarda yağ birikir ve yangın esnasında bu yağlar oldukça uzun süre yangını besler. Söndürmesi de zordur. Hele ki yağ yangını su ile birleşirse yangın bir anda 10 kat büyür.

Gelelim işin yasal kısmına. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik oldukça açık bir yönetmeliktir. Her şey nicel olarak belirtilmiş, ‘acaba’lara yer verilmemiştir.

Otel 12 katlı. Her kata 3 metre desek en azından 36 metre yüksekliğinde olmalı. Yönetmelik konaklama amaçlı binalardan 30,5 metre yüksekliği aşanlarda yağmurlama sisteminin (sprinkler) zorunlu olduğunu söylüyor. Ben otelin pek çok farklı fotoğrafına baktım ancak yağmurlama başlığı göremedim.

Ayrıca otel 161 oda ve 350 yatak kapasiteliymiş. Yine yönetmeliğe göre yatak sayısı 200’den fazla olan otel, motel vb. işletmelerde acil durum sesli uyarı ve anons sistemi kurulması zorunlu. Oysa kurtulan kazazedeler herhangi bir alarm veya sesli uyarı duymadıklarını belirtiyorlar. (Pek çok otel sigara içilen oda verebilmek için duman dedektörleri ve sprinkler başlıklarını inaktif etmektedir.)

Aradan neredeyse 2 gün geçtiği halde hala yangın merdiveni var mı yok mu bilinemiyor. Yine yönetmelikte ‘’ Toplam kapalı kullanım alanı 10000 m2’den büyük imalathane, atölye, depo, otel, motel, sağlık, toplanma ve eğitim binalarında, binaya ait yangın tahliye projeleri, bina girişinde ve yangın sırasında itfaiyenin kolaylıkla ulaşabileceği bir yerde bulundurulur.

Bu projelerde; binanın kaçış yolları, yangın merdivenleri, varsa itfaiye asansörleri, yangın dolapları, itfaiye su verme ağızları, yangın pompaları ile jeneratörün yeri işaretlenir.’’ deniliyor.

Yani yangın merdiveni var ise (Ki bu büyüklükteki bir yapıda en az 2 adet olmalıdır.) bunun çoktan öğrenilmesi ve projede yerlerinin görülmesi gerekiyordu.

Yönetmelik 2002’de çıktı, otel 1998’de yapılmış deniyor bir de. 27 yılda hiçbir iyileştirme yapılmamış demek ki.

İstanbul’un en eski otellerinden birine danışmanlık yapmıştım. Bu otelden en az 40 yıl önce yapılmış. Tüm odalarda ve katlarda sprinkler söndürme başlıkları, duman dedektörleri vardı ve hepsi aktifti. Ayrıca yangın merdivenleri de her zaman çalışır durumdaydı. Yani parayı bastırırsanız hepsi yapılıyor. Bina eski gibi bir bahane yok. Üstelik otelin 2015 yılında yenilendiği belirtiliyor. Herhalde güzel ahşap dekorasyonlara harcamışlardır bütün parayı.

Tüm bunlarla birlikte tesis 2007 yılında itfaiye tarafından denetlenmiş (Evet sadece 17 yıl önce!) ve yangın güvenliği açısından uygun bulunmuş.